Kernwaarden in een organisatie: bijna elke organisatie heeft ze. Ze staan op de website, in het jaarverslag en soms letterlijk op de muur. Maar vraag een willekeurige medewerker wat de kernwaarden zijn en wat ze in de praktijk betekenen, en je krijgt vaak een stilte. Kernwaarden die niet leven in het dagelijks gedrag zijn geen kernwaarden. Het zijn mooie woorden.
Waarom kernwaarden zo vaak blijven hangen in tekst
Peter Drucker zei het ooit treffend: “Culture eats strategy for breakfast.” Hoe goed je strategie ook is, als de cultuur niet klopt, komt die strategie nooit van de grond. Kernwaarden zijn de ruggengraat van die cultuur. Maar in de praktijk worden ze vaak bedacht als marketingtool of als onderdeel van een strategiedag, en daarna nooit meer aangeraakt.
Het probleem zit niet in de waarden zelf. Het zit in het gebrek aan vertaling naar concreet gedrag. Wat betekent “klantgericht” als je ’s ochtends vergadert over een klant en drie mensen drie verschillende meningen hebben over wat goed is voor die klant? Dan ontbreekt het interne kompas.
Kernwaarden als intern kompas
Goede kernwaarden zijn geen decoratie. Ze zijn een intern kompas dat richting geeft aan hoe je met elkaar omgaat, hoe je met de klant omgaat en hoe je elkaar aanspreekt als iets niet klopt. Ze maken beslissingen makkelijker, niet moeilijker.
Stel je voor: je zit in een vergadering en er ligt een nieuwe klant op tafel. De één is enthousiast, de ander twijfelt, de derde heeft er een heel andere mening over. Als je kernwaarden helder zijn en echt leven in je team, leg je die klant gewoon naast die waarden. Past het? Dan ga je ervoor. Past het niet? Dan is het antwoord ook duidelijk. Zonder eindeloze discussie, zonder gedoe.
Dat is de kracht van kernwaarden die echt werken: ze versnellen beslissingen en verminderen ruis.
De eigenaar van de kernwaarden
Kernwaarden worden gedragen door het hele team, maar ze hebben wel een eigenaar nodig. Dat is bijna altijd de oprichter of de directeur, de persoon die het bedrijf heeft gestart vanuit een bepaalde overtuiging. Die persoon weet als geen ander waar de organisatie voor staat en wat er absoluut niet bij past. Het is dan ook de verantwoordelijkheid van die persoon om toe te zien dat alles wat er gebeurt, de mensen die worden aangenomen, de klanten die worden gekozen, de beslissingen die worden genomen, past bij die waarden.
Zonder die bewuste bewaking verwatert cultuur. Niet door kwade wil, maar omdat mensen nu eenmaal de neiging hebben om terug te vallen op gewoontes als er geen duidelijk kompas is.
Wat kernwaarden in de praktijk brengen echt vraagt
Het begint met ontdekken, niet bedenken. De sterkste kernwaarden zijn niet bedacht in een vergadering, maar opgehaald uit wat een organisatie al doet op zijn best. Wat doen jullie als het goed gaat? Wat zijn de momenten waar iedereen trots op is? Daar zitten de echte waarden verstopt.
Daarna komt de vertaling naar gedrag. Wat zie je iemand doen als hij of zij deze waarde in de praktijk brengt? Hoe spreek je elkaar aan als een waarde wordt geschonden? En hoe vier je het als iemand een waarde zichtbaar maakt in zijn werk?
Dat is precies wat we doen in de workshop Kernwaarden in de praktijk en het traject Kernwaarden naar cultuur. Niet praten over waarden, maar ze tastbaar maken in het dagelijkse werk.
Wat het je oplevert als kernwaarden wel leven
Teams met levende kernwaarden nemen sneller beslissingen, omdat het kompas duidelijk is. Ze spreken elkaar makkelijker aan, omdat de norm helder is. Nieuwe collega’s landen sneller, omdat de cultuur voelbaar is. En klanten merken het, omdat mensen die vanuit waarden werken een andere energie uitstralen.
Kernwaarden die leven zijn geen HR-project. Ze zijn het fundament van hoe je samenwerkt, elke dag opnieuw.
Klaar om kernwaarden echt te laten leven in jouw team?
Buro Kompas helpt teams en leidinggevenden om kernwaarden te vertalen van mooie woorden naar zichtbaar gedrag. Met de workshop Kernwaarden in de praktijk of het traject Kernwaarden naar cultuur bouwen we samen aan een cultuur die klopt. Neem contact op of plan een vrijblijvend gesprek.
