Waarom erbij zijn het verschil maakt, en hoe je dat goed doet
Ja, als leidinggevende op de teamdag hoor je erbij, als deelnemer en niet als voorzitter. Wie wegblijft om het team vrij te laten praten, vergroot onbedoeld de afstand en maakt het team iets waar hij zelf niet bij hoort. Het verschil zit vooral in hoe je erbij bent, met vragen, aandacht en ook je eigen verhaal.
- Leidinggevenden blijven vaak weg van de teamdag uit een goede bedoeling
- Wegblijven vergroot de afstand tussen jou en je team
- Teams durven meer te zeggen als de leidinggevende om inbreng vraagt en die waardeert
- Na de teamdag hoort het werkplezier bij het hele team, niet alleen bij jou
Wat is de rol van de leidinggevende op de teamdag?
De rol van de leidinggevende op de teamdag is die van deelnemer tussen collega’s. Je doet mee met de werkvormen, deelt net als ieder ander je ervaringen en stelt vragen, terwijl een trainer of collega de dag begeleidt. Je bent er als mens, niet als functie.
Waarom blijven leidinggevenden weg, en wat gebeurt er dan?
De meeste leidinggevenden blijven weg omdat ze hun team ruimte willen geven. Ze weten dat hun aanwezigheid invloed heeft op wat mensen zeggen, en dat klopt ook. Bovendien voelt de teamdag als een cadeau voor het team, en dan schuif je niet zomaar zelf aan.
Toch groeit de afstand juist als je wegblijft. Het team beleeft samen iets en maakt afspraken, terwijl jij erbuiten staat. Afspraken over samenwerking landen daarna moeilijker. Hoe goed bedoeld ook, je geeft een onbedoelde boodschap af. Dit is iets voor jullie, niet voor mij.
Wat ik als trainer tegenkom
Een tijdje geleden bereidde ik samen met een leidinggevende een teamdag voor. Hij vertelde vol trots over zijn team en hoe graag hij ze iets gunde. Tot mij iets opviel. Hij stond zelf nergens in het programma. “Ben jij er die dag ook bij?” vroeg ik. “Beter van niet,” zei hij. “Dan kunnen ze vrijuit praten.”
We praatten erover door, en uiteindelijk deed hij toch mee. De gesprekken werden opener en er werd meer gelachen. Hij luisterde, deelde zelf iets persoonlijks en was die dag gewoon een van de collega’s. Zijn aanwezigheid maakte het verschil, en dat voelde hij zelf ook.
Wat levert de teamdag de leidinggevende zelf op?
Een teamdag is niet alleen iets wat je het team gunt, je hoort er zelf ook bij. Uit onderzoek van Gallup en Workhuman uit 2022 onder ruim 7.500 Amerikaanse werknemers blijkt dat leidinggevenden naar eigen zeggen drie keer zoveel waardering geven als ze van hun eigen leidinggevende krijgen (Gallup, 2022). Wie meedoet, deelt niet alleen, maar wordt ook zelf gezien en gehoord door het team.
Hoe ben je als leidinggevende goed aanwezig op de teamdag?
Je bent goed aanwezig als je meedoet en het team uitnodigt om te praten, in plaats van het gesprek te sturen. Onderzoek van Ingrid Nembhard en Harvard-hoogleraar Amy Edmondson uit 2006 onder 1.440 zorgmedewerkers in 23 teams laat zien dat teams zich veiliger voelden om iets te zeggen als hun leidinggevende actief om inbreng vroeg en die waardeerde (samenvatting via Psychological Safety). Deze vijf dingen helpen.
- Doe mee als deelnemer. Laat de begeleiding over aan een trainer of een collega.
- Deel je eigen verhaal. Ook een misser maakt het voor anderen makkelijker om open te zijn.
- Stel vragen en luister uit. Wacht met je eigen mening.
- Spreek vooraf af wanneer het team even zonder jou praat. Dan weet iedereen waarom, en wat er daarna met de uitkomst gebeurt.
- Laat zien wat je met de opbrengst doet. Kom er in de weken erna op terug.
Hoe zorg je dat het werkplezier na de teamdag niet alleen op jou rust?
Dat lukt als het team zelf eigenaar wordt van wat er op de teamdag is ontstaan. Spreek aan het eind van de dag af wie wat oppakt. Sommige teams kiezen werkplezierambassadeurs die de afspraken levend houden, zoals in het traject Expeditie Werkplezier. Zo blijft het niet bij één goede dag.
Veelgestelde vragen over de leidinggevende op de teamdag
Moet de leidinggevende de teamdag zelf leiden?
Liever niet. Als je zelf de dag leidt, word je vanzelf de voorzitter en praat het team vooral met jou in plaats van met elkaar. Laat de begeleiding over aan een trainer of een collega. Jij kunt de dag wel kort openen en daarna gewoon meedoen.
Wat als het team juist over de leidinggevende wil praten?
Dan kan een kort onderdeel zonder jou heel waardevol zijn. Spreek dat vooraf open af, zodat niemand zich overvallen voelt. Laat het team zelf bepalen wat ze daarna met je willen delen, en neem die uitkomst serieus. Zo laat je zien dat je ook kritische geluiden wilt horen.
Wat als ik als leidinggevende niet de hele dag kan?
Ben er dan in elk geval bij de start en het einde, en bij het belangrijkste onderdeel van de dag. Vertel je team vooraf eerlijk waarom je niet de hele dag aanwezig bent. Dat werkt beter dan zonder uitleg wegblijven, want dan vult het team die stilte zelf in.
Organiseer je binnenkort een teamdag?
Tijdens een inspiratiesessie op je teamdag doet iedereen mee, ongeacht rol of functie, dus de leidinggevende ook. Met werkvormen die energie geven en verbinden, en inzichten die je team direct in de praktijk kan gebruiken. Neem contact op of plan een vrijblijvend gesprek.
